Holocaust Memorial Eisenman / Bahattin

Denkmal für die Ermordeten Juden Europas

(Katledilen Avrupalı Yahudiler Anıtı veya Holocaust Anıtı)

Holocaust Anıtı hayatlarını kaybetmiş Yahudiler için tasarlanmış bir anıt mezardır. Almanyanın Başkenti olan Berlin şehrinde bulunur. Anıt Berlin’in merkezi diyebileceğimiz Brandenburger Tor’un bulunduğu Pariser Platzın yakınında konumlanmıştır. Anıtın kuzeyinde Amerikan Konsolosluğu yer almaktadır. Anıtın doğusunda ise kentin en büyük parkı olarak kabul edilen Tiergarten bulunmaktadır.

 maspd1

Holocaust Nedir?

Holocaust Nazi rejimi ve işbirlikçileri tarafından sistemli, bürokratik yollarla, malî açıdan ülke eli ile desteklenen bir şekilde yaklaşık altı milyon Yahudi’nin hapsedilmesi ve öldürülmesidir. “Holocaust” Yunan kökenli bir sözcük olup, “ateş başında kurban etme” anlamına gelir.

.1933haritaholo

Almanya’da Ocak 1933’te iktidara gelen Naziler, Almanların “ırksal anlamda üstün” olduğuna inanıyor ve “aşağılık” olarak kabul edilen Yahudileri sözde Alman ırkı toplumuna karşı yabancı bir tehdit olarak görüyorlardı. Alman yetkililer ayrıca “ırksal olarak kendilerinden daha aşağıda” gördükleri diğer gruplar olan Romanları, engellileri ve kimi Slav halklarını da hedef almıştı. Aralarında komünistler, sosyalistler, Yehova Şahitleri ve eşcinseller de olan bu gruplar siyasi, ideolojik nedenlerle ve davranışlarına bakılarak hapse atılıyordu.

Adsız

Nazi rejiminin ilk yıllarında ulusal sosyalist hükümet, ideolojik anlamda gerçekten karşıt olan ya da karşıt olduğu düşünülen kişileri tutuklamak için toplama kampları kurdu. Haziran 1941’de Sovyetler Birliği’nin işgalinin ardından, Mobilize Katliam Birlikleri, Yahudileri, Romanları, Sovyet devlet ve komünist parti yetkililerini öldürmek için Alman sınırlarının ötesinde toplu katliam operasyonları yürüttü. Alman SS, polisi ve askerî birimleri, bir milyondan fazla Yahudi erkeği, kadını ve çocuğu ve yüz binlerce diğerini öldürdü. 1941–1944 yılları arasında, Nazi Almanyası yetkilileri işgal edilen topraklardan ve birçok Mihver devlet müttefik ülkesinden milyonlarca Yahudiyi gettolara ve özel olarak tasarlanmış gazlama tesislerinde öldürüldükleri, kamplara sürdü.

getto

Savaşın son aylarında “ölüm yürüyüşleri” ile Müttefik ülkelerin çok sayıdaki esiri serbest bırakmasını önlemek için kampta kalanların yerini değiştirdi. Almanlara karşı yapılan bir dizi taarruzla Avrupa’da ilerleyen Müttefikler, yolları üzerinde rastladıkları bir kamptan diğerine yürümeye zorlanan esirlerle, karşılaştıkları toplama kampı esirlerini serbest bırakmaya başladı. Yürüyüşler Alman ordularının Müttefikler karşısında koşulsuz teslim olduğu tarih 7 Mayıs 1945’e kadar sürdü. Sovyet Kuvvetleri’nin kendi “Zafer Günlerini” 9 Mayıs’ta ilan etmelerine karşın, Batılı Müttefikler için II. Dünya Savaşı resmen 8 Mayıs’ta bitti.

ölüm

Holocaust’un ardından, sağ kalan pek çok kişi kendilerine Müttefik güçlerce yönetilen zorla göç ettirilmiş insanların kampında (DP) kalacak yer buldu. 1948–1951 yılları arasında, yaklaşık 700.000 Yahudi İsrail’e göç etti. Bu rakama Avrupa’daki 136.000 zorla göç ettirilmiş Yahudiler de dahildir. Zorla göç ettirilmiş diğer Yahudiler, Amerika Birleşik Devletleri’ne ve öteki ülkelere göç etti. Sonuncu DP kampı 1957’de kapandı. Holocaust sırasında işlenen suçlar Avrupalı Yahudi topluluklarının çoğunu tahrip etti ve işgal edilmiş Avrupa’da binlerce Yahudi topluluğunu tamamen ortadan kaldırdı.

 Memorial_to_the_murdered_Jews_of_Europe.jpg

Holocaust Anıtı

1990 tarihinde  Lea Rosh ve Eberhard Jäckel önderliğinde bir grup tarafından, Holocaust olayının önemine dikkat çekilmiştir. Bu olayın sadece akıllarda ve dillerde kalmaması için anıtlaştırılması gerektiğini savunmuşlardır. İnşaa edilmesi istenilen anıt için bağışlar toplanmıştır. Gittikçe ses getiren bu grup karşısında meclis projenin lehinde bir karar alarak 1994 tarihinde anıt tasarım yarışmasını ilan edilmiştir ve ödül olarak 25.000€ belirlenmiştir.  Walter Jens önderliğindeki jüri 15 Ocak 1995 günü 528 tane başvurulan projeyi değerlendirmişlerdir. Değerlendirmeler sonucu sayı 528 den 13 e indirilmiştir ve bir sonraki toplantı için 15 Mart tarihi belirlenmiştir. Belirlenen tarihte 13 proje tekrar değerlendirilmiştir. Bu projelerin arasından iki proje sunulmaya hak kazanmıştır. Simon Ungers ve Christine Jackob-Marks projeleri dönemin başbakanı Helmut Kohl tarafından yetersiz bulunmuş ve kabul edilmemiştir. Bunun üzerine 1996 yılında 25 mimar ve heykeltıraşlara çözüm önerileri üretmeleri için davet sunulmuştur. 1997 yılının kasım ayında üretilen dört finalist çözüm arasından Peter Eiseman ile Richard Serra’nın projesi inşa edilmeye hak kazanmıştır.gfdsg

Peter Eiseman ile Richard Serra’nın projesinde 19.000 metrekarelik bir alana yayılmış, her biri 2.38 metre uzunluğunda, 0.95 metre genişliğinde yükseklikleri 0.2 ile 4.8 metre arası değişen 4.000 adet taş sütundan oluşan büyük bir labirent öngörülmüştür. Taş sütunların üzerinde Yahudi medeni kanunu, tören kuralları ve efsanelerini kapsayan dini metinlerden oluşan Talmud’un birer sayfası yer almaktadır. Anıt mezarın tasarım amacı oldukça rahatsız edici ve kafa karıştırıcı bir ortam yaratmaktadır; böylelikle bu tasarımlar sözde düzenli olan bir sistemin insanlıkla bağının kopmasını simgelemektedir.

eisenman-holocaust-130109856

Dönemin başbakanı Helmut Kohl çeşitli eleştirilerde bulunup projeye müdahale etmiştir. Daha sonra projedeki sütun sayısı 2.711 adete düşürülerek projede bir küçülme oluşmuştur. 1999 yılında yapılan seçimle başa gelen Gerhard Schröder hükümeti içeride bir sergi alanı, arşiv ve bilgi merkezi gibi mekanlar dahil edilmesi gerektiği yönünde önerilerini dile getirmiştir. Yani anıt sadece sembolik değil aynı zamanda kullanılabilir mekan haline gelmesi amaçlanmıştır.  Bu eleştiriler ve öneriler dikkate alınarak anıtların altına “place of information ” adında bir müze ekleyerek anıt modifiye edildi. Bu müze sergi tasarımcısı Dagmar von Wilcken tarafından tasarlanmıştır.

peter eiseman II

27 Ocak 2000 tarihinde bir kutlama ile inşasına başlanan anıt 15 Aralık 2004 tarihinde bitmiştir. Açılış Şansölye dahil olmak üzere Almanya’nın hükümetin tüm üst düzey üyeleri törene katıldığı, ikinci dünya savaşının 60. Yılı olan 10 Mayıs 2005 tarihinde gerçekleşmiştir. Açıldıktan sonra ilk yıl içinde, anıt 3,5 milyon üzerinde ziyaretçi çekmiştir. Mayıs 2005-Aralık 2015 yılları arasındaki tarihte Bilgi Merkezi ziyaret tahminen ortalama yıllık 460,000 kişiden oluşmaktadır. Aynı zamanda anıt için “turist mıknatısı” şeklinde de yorumda bulunuluyor. Ayrıca anıtın inşaatı yaklaşık 25.000.000€’yu bulmuştur.

4

https://www.ushmm.org

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: